Fosfaatwet bedreiging voor levend erfgoed

De schrikbarende teruggang van bijen en van insecten in het algemeen is de laatste tijd flink in het nieuws. Met de fosfaatwet, die per 1 januari 2018 van kracht wordt, hangt ons iets vergelijkbaars boven het hoofd: het uitsterven van zeldzame oud-Hollandse runderrassen.

Neem bijvoorbeeld het Lakenvelder rund. Een prachtig en duurzaam oud-Hollands ras, waarvan de geschiedenis terug gaat tot de late middeleeuwen. De Lakenvelder behoort tot ons levend erfgoed. Wereldwijd zijn er ongeveer evenveel Lakenvelders als tijgers. Het grootste deel van die populatie bevindt zich nog altijd in Nederland. Omstreeks 1970 dreigden de Lakenvelders geheel uit te sterven, maar door een gericht fokprogramma is die ontwikkeling gelukkig een halt toegeroepen. Mede dankzij de Vereniging Lakenvelder Runderen en de Stichting Zeldzame Huisdieren is er nu juist sprake van een toenemende belangstelling voor het ras. Zelf heb ik ruim drie jaar geleden besloten om mijn leven een andere wending te geven en met mijn zoon een boerenbedrijf te beginnen. We houden uitsluitend Lakenvelders en ambiƫren een eerlijke, ambachtelijke aanpak, gericht op duurzaamheid en dierenwelzijn, in balans met de natuur. Mijn zoon is voornemens om Lakenvelders te gaan melken en daarmee lokale en unieke zuivelproducten te gaan maken, zoals Lakenvelder kaas. De nieuwe fosfaatwetgeving zet deze aanpak volledig op de tocht. Daarmee valt ook zijn droom in duigen.

De fosfaatwet kent een financiƫle waarde toe aan melkvee en jongvee. Omdat de boer per koe betaalt voor de fosfaatrechten, stimuleert dit een zo hoog mogelijke melkproductie per dier. De vraag is, of deze ontwikkeling in het kader van het dierenwelzijn wel wenselijk is. Bovendien zal deze maatregel tot gevolg hebben dat koeien met een lage melkproductie sneller worden afgevoerd. De fosfaatwet is een bedreiging voor het dierenwelzijn.

Naast de problemen met dierenwelzijn worden de boeren die juist niet alleen gericht zijn op een zo hoog mogelijke productie de dupe van dit systeem. Lakenvelders leveren vergeleken met moderne Holsteiners maar weinig melk op. Maar het ras heeft wel andere kwaliteiten, zoals een buitengewoon goede vleeskwaliteit en een zeer goede voedselconversie. Lakenvelders leven prima op een schraal dieet van enkel gras. Er hoeft geen extra (kracht)voer aangevoerd te worden, waardoor ook de mestproductie relatief laag is. Dit geldt in essentie voor al onze oud-hollandse rassen, zoals onder meer de Blaarkoppen, het Fries-Hollands rundvee en de Brandrode runderen.

De gevolgen van de fosfaatwetgeving laten zich raden: deze rassen zullen geleidelijk aan verdwijnen uit de Nederlandse veestapel. Nieuwe fokkers zullen er niet komen, want het houden van deze dieren wordt veel te kostbaar. Geen boer zal het nog in zijn hoofd halen om oud-Hollandse runderen te gaan melken. Met als uiteindelijk gevolg dat deze bijzondere rassen alsnog dreigen uit te sterven.

Met dit scenario in het achterhoofd is het extra wrang om te constateren dat Nederland zich juist in diverse wereldwijde verdragen heeft gecommitteerd aan het in stand houden van biodiversiteit. Dat de Nederlandse overheid daarbovenop ook nog is vergeten om de EU-subsidies ter bescherming van zeldzame veerassen en agro-biodiversiteit aan te vragen, is eerlijk gezegd schandalig. Het is teleurstellend om moeten te constateren dat de Tweede Kamer dit onderwerp niet aangesneden heeft in het recente begrotingsdebat met minister Schouten. Als de overheid, zoals zij aangeeft, wil streven naar een duurzame landbouw waarin balans is tussen boer en natuur, dan is het aanpakken van de ongewenste bijwerkingen van de fosfaatwet een allereerste vereiste om geloofwaardig over te kunnen komen.

De oplossing voor dit probleem is heel eenvoudig. Stel alle zeldzame rassen vrij van fosfaatrechten. Het betreft minder dan een half procent van de Nederlandse veestapel! Op die manier dragen we bij aan de biodiversiteit en houden we ons levend erfgoed in stand.

 

Om ook bij te dragen aan het in stand houden van ons levend erfgoed kunt u de petitie ondertekenen. Alvast bedankt!